Een BREEAM-NL certificaat ontvang je niet zomaar. Achter ieder certificaat gaat een zorgvuldig proces schuil waarin duurzaamheidsprestaties worden gecontroleerd en beoordeeld. Een belangrijke schakel daarin is de Quality Assurance (QA): de onafhankelijke kwaliteitscontrole die de betrouwbaarheid van het certificaat waarborgt.

Al sinds 2011 speelt Ingrid Smeelen hierin een centrale rol. Vanuit haar functie als QA-medewerker bij Dutch Green Building Council (DGBC) ziet zij jaarlijks honderden projecten voorbij komen, van kantoren en logistieke centra tot onderwijsgebouwen en woningen. Ze weet daardoor als geen ander wat er achter de schermen gebeurt voordat DGBC een BREEAM-NL certificaat uitgeeft.

Van makelaardij naar duurzaam vastgoed

Voordat Ingrid Smeelen bij DGBC aan de slag ging, werkte zij jarenlang als zelfstandig makelaar en taxateur. Na de financiële crisis van 2008 kwam zij terecht bij Stichting Bouwresearch (SBR), destijds gevestigd in hetzelfde pand als DGBC. Toen DGBC in 2011 iemand zocht voor de kwaliteitscontrole van BREEAM-NL-projecten, werd Ingrid benaderd.

“Ik kende DGBC al vanaf de beginjaren en ben eigenlijk met BREEAM meegegroeid. Wat begon als iets nieuws in de markt, is uitgegroeid tot een breed erkend duurzaamheidskeurmerk.” vertelt Smeelen.

Vanaf de eerste jaren was zij betrokken bij de kwaliteitscontrole van certificeringen. In die beginperiode verliep vrijwel alles handmatig: dossiers werden op een andere manier aangeleverd, controles vroegen veel uitzoekwerk en er was nog weinig geautomatiseerd. “Als ik terugkijk naar hoe we toen werkten en hoe het nu gaat, hebben we enorme stappen gezet.” blikt Smeelen terug.

Hoe QA de kwaliteit waarborgt

Het certificeringsproces begint met de registratie van een project. Daarna verzamelt het projectteam bewijsmateriaal over thema’s als energie, gezondheid, materialen, water en ecologie. Een onafhankelijke BREEAM-NL Assessor beoordeelt de informatie en dient het dossier in voor certificering. Vervolgens voert DGBC de Quality Assurance (QA) uit. “De assessor beoordeelt het project, maar de QA controleert vervolgens of die beoordeling correct is uitgevoerd en goed is onderbouwd. Daardoor worden projecten op dezelfde manier beoordeeld en blijft het certificaat betrouwbaar,” legt Smeelen uit.

QA voorkomt willekeur en beschermt de waarde van het certificaat. Een BREEAM-NL-certificaat moet overal dezelfde betekenis hebben, ongeacht wie het dossier beoordeel .

Na indiening selecteert de QA-tool automatisch een steekproef van credits. (onderdelen van de BREEAM-NL beoordelingsrichtlijn met eigen duurzaamheidseisen) De QA‑medewerker controleert vervolgens of de beoordeling van de assessor volgens de afspraken en procedures is uitgevoerd en of alles voldoet aan de beoordelingsrichtlijn. Daarom moet alle informatie duidelijk, navolgbaar en controleerbaar zijn vastgelegd in documenten, foto’s en toelichtingen. Dat zorgt voor een stevige, goed herleidbare audittrail en helpt de QA om de beoordeling zorgvuldig en consistent te toetsen.

Ontbreekt informatie of is extra onderbouwing nodig? Dan ontvangt de assessor feedback en vraagt DGBC de assessor om het dossier te verbeteren of aan te laten vullen door het projectteam. Pas als het dossier aan de eisen voldoet, kan DGBC het certificaat uitgeven. “QA voorkomt willekeur en beschermt de waarde van het certificaat. Een BREEAM-NL-certificaat moet overal dezelfde betekenis hebben, ongeacht wie het dossier beoordeelt”, benadrukt Smeelen.

QA als motor voor verbetering

QA bewaakt niet alleen de betrouwbaarheid van certificaten, maar levert ook inzichten op waarmee BREEAM-NL zich verder ontwikkelt. Tijdens controles ontstaan regelmatig vragen over de interpretatie van eisen. DGBC bespreekt die tijdens harmonisatiesessies, via de helpdesk en met experts uit het netwerk. Op basis daarvan worden de BREEAM-NL beoordelingsrichtlijnen, interpretaties en hulpmiddelen aangescherpt.

“Het certificeringsproces helpt niet alleen om projecten te beoordelen, maar ook om het systeem zelf steeds verder te verbeteren.” aldus Smeelen. Certificeringsdata bieden waardevolle inzichten voor de verdere ontwikkeling van BREEAM-NL. Tegelijkertijd helpen deze inzichten vastgoedeigenaren, adviseurs, beleggers en beleidsmakers om beter onderbouwde keuzes te maken en de verduurzaming van de gebouwde omgeving verder te versnellen.

BREEAM-NL beweegt mee met de sector

In 15 jaar zag Smeelen de duurzaamheidsagenda sterk veranderen. Eerst lag de nadruk vooral op energieprestaties. Nu spelen ook gezondheid, klimaatadaptatie, circulariteit, CO₂-monitoring en de EU Taxonomie een belangrijke rol. Die ontwikkelingen komen terug in de beoordelingsrichtlijnen en houden haar werk voortdurend in beweging. “Je ziet continu hoe de sector zich ontwikkelt. Via de projecten krijg je een uniek kijkje in nieuwe oplossingen en innovaties binnen de gebouwde omgeving.”

Samen werken aan kwaliteit

Als Smeelen terugkijkt op 15 jaar DGBC, is ze trots op de groei van BREEAM-NL en op de mensen achter het systeem. “We hebben met elkaar echt iets neergezet.” Zelf zit ze, zoals ze zegt, “aan het einde van de pijplijn”. Daar ziet ze het resultaat van alle inspanningen die eerder in het proces zijn geleverd. Vooral de diversiteit aan projecten maakt haar werk interessant. “Je ziet veel verschillende duurzame oplossingen voorbijkomen. Als je een project daarna in het echt bezoekt, zie je hoe alle plannen tot leven zijn gekomen.”

Haar advies aan assessoren en experts is helder: “Zorg voor duidelijk bewijsmateriaal en een heldere onderbouwing. Hoe beter je uitlegt wat je hebt gecontroleerd, hoe beter wij de beoordeling kunnen toetsen.”

Die zorgvuldigheid vormt de basis van ieder BREEAM-NL-certificaat en zorgt ervoor dat certificaten hun waarde behouden, vandaag en in de toekomst.

Foto’s: Ernie Buts (Urban Villas Amsterdam), Roos van Trommelen (portret)

Dit bericht Achter de schermen van een BREEAM-NL certificaat: hoe Ingrid Smeelen al ruim 15 jaar waakt over kwaliteit verscheen ook op DGBC.